# Guto Dafydd

Yn Tŷ Dol (1879) Henrik Ibsen, mewn ymateb i gyfyngiadau a gofynion ei phriodas, lle mae gofyn iddi lafurio’n ddiddiolch i gynnal ei gŵr hunanol, mae Nora Helmer yn ymadael â’i gŵr a’i phlant er mwyn ei darganfod ei hun a mynnu rhyddid. Y ddrama Tŷ…

Rhan fawr o lwyddiant gwleidyddol yr Arlywydd Trump yw’r ‘weave’ – adeiladu naratif yn raddol a byrfyfyr, fesul haen o baldaruo digynllun, mewn steil sy’n perthyn i’r podlediad yn hytrach na’r podiwm. Bwriad Dafydd John Pritchard yw cyfyngu ei…

Er bod rhaid croesawu’r symudiad dros y blynyddoedd diwethaf i sicrhau amrywiaeth ehangach o leisiau o fewn barddoniaeth Gymraeg, mae lle o hyd i ofyn pam y mae’r farddoniaeth ei hun, ar wahân i’r sawl a’i cyfansoddodd, yn syndod o unffurf. Pa le…

Mae llais yr enillydd Gwobr Nobel, Annie Ernaux, yn ein cyrraedd mewn cromfachau. Mae cyffes lenyddol fel hon yn aml yn torri ar draws ei gwaith – sy’n atgoffa’r darllenydd ei bod hi, y llenor, yn ymwybodol iawn o’n presenoldeb; ei bod yn gwneud ei…

Mewn ysgrif yn rhifyn gaeaf 2021 O’r Pedwar Gwynt – ‘Y gwir a geir mewn eira’ – mae T Robin Chapman yn dweud ‘gair am farddoniaeth Gymraeg y 2010au’. Rhy drosolwg bras o farddoniaeth y cyfnod rhwng 2010 a’r presennol. Nodweddir beirdd y deuddeng…

Cyn i’r deyrnas syrthio, cyn y neidio, cyn i’r ysfa i beidio â byw ddechrau cydio, beth oedd y graig? Cyn i’r goron lithro, cyn i ddyn fynd yno am nad oedd nunlle arall ar ôl, cyn i’r siâp apelio at ŵr a oedd eisiau tranc cyflym,…

Ni fûm i erioed yn Oerddwr, er dyheu lawer tro am gael mynd. Mi es cyn belled, unwaith, â throi trwyn y car i lawr o Feddgelert at Bont Aberglaslyn, a dal i fynd am chydig gan arafu wrth ambell dro i fyny tua’r dde drwy’r goedwig drwchus. Ond ddois…

Mae nofel ddiweddaraf Michel Houellebecq, Serotonin, yn dilyn Florent-Claude, biwrocrat canol oed fu’n gweithio ar un adeg i Monsanto, wrth iddo ddygymod â cholli ei libido a methu ag atal dirywiad diwydiant amaeth Ffrainc. Mae Florent-Claude yn…

Mae cerddi arobryn cadair a choron eleni’n gweddu i’r dim i’r brifwyl agored, orfoleddus, herfeiddiol a gafwyd ym Mae Caerdydd. O ran arddull, maent yn hygyrch – yn rhwydd i’w darllen, a throeon ymadrodd yn pefrio oddi ar y dudalen. O ran cynnwys,…

Dywedodd rhywun fod darllen Min Kamp fel agor dyddiadur rhywun arall a chanfod eich cyfrinachau eich hun. Dyna’n union fy mhrofiad innau. Efallai fod y cyfnod, y lleoliadau a’r bobl yn wahanol, ond bron na theimlwn fod Karl Ove wedi byw fel fi ... 

Nofel am ansadrwydd bywyd yw Ymbelydredd, lle mae terfysgaeth wleidyddol a bwrlwm y ddinas fawr yn adlewyrchu’r anhrefn emosiynol a ddaw yn sgil salwch difrifol. Mae’r traddodiad o ysgrifennu am salwch ac am gyfnodau hir o driniaeth yn un dwfn yn…

Cerdd i gyfarch Jan Morris gan y Prifardd Guto Dafydd.